Tədqiqat (Research) Yazmaq Yalnız Alimlər Üçündür? Məktəblilər Üçün Təlimat

Çox adam elə düşünür ki, "research" (tədqiqat) yalnız 40 yaşlı professorların etdiyi darıxdırıcı və qəliz bir işdir. Lakin bu gün 16 yaşlı şagirdlər süni intellektdən istifadə edərək və ya onlayn data bazalarını analiz edərək universitet səviyyəsində işlər ortaya qoyurlar. Əgər sən bir mövzuya ən incə detallarına qədər girib, "bu niyə belədir?" deyə sual verə bilirsənsə, sən artıq tədqiqatçısan.

Tədqiqatın əsası oxumaqdan yox, doğru sualı tapmaqdan keçir. Tutaq ki, hər gün eyni yolu avtobusla gedirsən və daim tıxac olur. "Bu tıxacı necə 10% azaltmaq olar?" sualı artıq sənin ilk elmi işinin mövzusudur. Sənə heç bir mikroskop lazım deyil. Sadəcə küçədəki maşınların hərəkət saatlarını saymaq və onlara riyazi bir həll tapmaq səni əsl araşdırmaçı edir.

Ən böyük problem odur ki, şagirdlər mövzunu çox geniş seçirlər. Məsələn, "Qlobal İstiləşmə". Bu, tədqiqat mövzusu deyil, sadəcə bir başlıqdır. Onun əvəzinə, "Bizim məktəbin istilik sistemi qlobal istiləşməyə nə qədər karbon buraxır və onu necə optimallaşdıra bilərik?" — bax bu artıq fantastik bir tədqiqatdır. Konkret, ölçülə bilən və nəticə yönümlü.

Əgər yazmağa çətinlik çəkirsənsə, struktur həmişə eynidir: Problemi təyin et, indiyə qədər olan həlləri araşdır, öz yeni metodunu təklif et və test et. Sənin yazacağın 5 səhifəlik o hesabat sənə top universitetlərin qapısını bir olimpiada medalından daha sürətlə aça bilər. Öz sualını tapmaq üçün sadəcə bu gün ətrafına bir az daha diqqətlə bax.